ETF czy fundusz aktywny – co lepiej sprawdza się w długim terminie?

Inwestorzy od lat zastanawiają się, która forma lokowania kapitału daje lepsze efekty w długiej perspektywie, fundusze ETF czy fundusze aktywne. Oba rozwiązania mają swoje zalety i wady, oba przyciągają różne typy inwestorów, a jednocześnie oba konkurują o miano najlepszego narzędzia do budowania majątku. W ostatnich latach ETF-y zyskały ogromną popularność na rynkach globalnych, ale fundusze aktywne również mają swoich zwolenników, szczególnie wśród osób, które wierzą w umiejętności zarządzających portfelem.

Czym są fundusze ETF?

ETF, czyli Exchange Traded Fund, to fundusz notowany na giełdzie, który odwzorowuje konkretny indeks, sektor, klasę aktywów lub temat inwestycyjny. ETF-y nie próbują pokonać rynku, ich celem jest jak najwierniejsze odwzorowanie jego zachowania.

Najczęściej spotykane typy ETF-ów:

• ETF-y indeksowe, na przykład S&P 500, MSCI World, Nasdaq 100,
• ETF-y sektorowe, takie jak technologia, energia, medycyna,
• ETF-y surowcowe, na złoto, srebro czy ropę,
• ETF-y obligacyjne,
• ETF-y tematyczne, na przykład robotyka, sztuczna inteligencja, ekologia.

ETF-y charakteryzują się niskimi opłatami, przejrzystą strukturą i dużą dostępnością.

Czym są fundusze aktywne?

Fundusz aktywny to fundusz zarządzany przez specjalistów, którzy podejmują decyzje inwestycyjne w imieniu inwestorów. Celem funduszu aktywnego jest pobicie rynku, czyli osiągnięcie lepszych wyników niż benchmark, którym może być indeks typu S&P 500.

Zarządzający funduszem aktywnym:

• wybiera konkretne spółki,
• analizuje dane makroekonomiczne,
• reaguje na zmieniające się warunki rynkowe,
• stosuje własne strategie inwestycyjne.

Fundusze aktywne mają zwykle wyższe opłaty, ponieważ ich prowadzenie wymaga większej pracy.

Różnice między ETF-ami a funduszami aktywnymi

Najważniejsze różnice:

1. Strategia działania

• ETF-y odwzorowują rynek,
• fundusze aktywne próbują go pokonać.

2. Koszty

• ETF-y są tanie,
• fundusze aktywne są droższe.

3. Transparentność

• ETF-y są bardzo przejrzyste,
• fundusze aktywne mają bardziej złożoną strukturę.

4. Wyniki

• większość funduszy aktywnych przegrywa z ETF-ami,
• nieliczne osiągają lepsze wyniki, ale trudno je przewidzieć.

5. Dostęp

• ETF-y kupujesz jak akcje,
• fundusze aktywne kupujesz przez dom maklerski lub TFI.

Analiza wyników ETFów w długim terminie

ETF-y oparte na największych indeksach, takich jak S&P 500, MSCI World czy Nasdaq 100, mają imponujące wyniki, ponieważ odwzorowują wielkie, stabilne i rozwijające się gospodarki. S&P 500 osiąga średnio około 10 procent rocznie przez ostatnie sto lat.
Nasdaq 100 w ostatnich dekadach miał średnio wyższe tempo wzrostu. Wyniki ETF-ów są przewidywalne i stabilne, ponieważ opierają się na sile światowej gospodarki, a nie na umiejętnościach pojedynczych osób.

Analiza wyników funduszy aktywnych w długim terminie

Statystyki są bezlitosne, według wielu badań większość funduszy aktywnych przegrywa z rynkiem w długiej perspektywie. Przyczyną są:

• wyższe opłaty,
• błędne decyzje zarządzających,
• konieczność rywalizacji z indeksami, które automatycznie rosną,
• emocjonalne decyzje inwestorów, które wpływają na przepływy pieniężne.

Tylko niewielki procent funduszy aktywnych osiąga wyniki lepsze niż ETFy, a jeszcze mniejszy procent potrafi robić to konsekwentnie przez wiele lat.

Koszty jako największy problem funduszy aktywnych

To właśnie koszty stanowią największą przewagę ETF-ów nad funduszami aktywnymi.

Średnie opłaty:

• ETF: 0,05 procent do 0,30 procent rocznie,
• fundusze aktywne: 1 procent do 3 procent rocznie.

Różnica kilku procent rocznie, kumulowana przez lata, tworzy gigantyczne różnice w efektach inwestycji.

Przykład:

Kapitał początkowy: 100 000 zł
Czas: 25 lat
Stopa zwrotu rynku: 8 procent rocznie
Opłata ETF: 0,15 procent
Opłata funduszu aktywnego: 2 procent

Efekt:

• ETF: około 630 000 zł
• fundusz aktywny: około 410 000 zł

Różnica ponad 200 tysięcy złotych wynika wyłącznie z opłat.

Przejrzystość i wygoda ETF-ów

ETF jest kupowany jak akcja:

• klik,
• kupno,
• koniec.

Fundusze aktywne wymagają formalności, często mają określone godziny zleceń i nie dają pełnej przejrzystości koszykowej. W funduszach ETF wiesz dokładnie, co kupujesz. W funduszu aktywnym często widzisz jedynie część portfela lub opóźnione raporty.

Czy są sytuacje, w których fundusz aktywny jest lepszy?

Tak, ale jest ich niewiele. Fundusze aktywne mogą działać lepiej, gdy:

• inwestują w rynki niszowe, na przykład małe spółki lokalne,
• korzystają ze strategii niemożliwych do odtworzenia w ETF-ach,
• działają w okresach dużych anomalii rynkowych,
• są kierowane przez wyjątkowo kompetentnych zarządzających.

Takie przypadki są jednak rzadkie. Trudno je znaleźć, a jeszcze trudniej przewidzieć ich wyniki.

Psychologia inwestora w ETF-ach i funduszach aktywnych

Inwestowanie to nie tylko analizy i liczby, ale także psychologia. ETF-y lepiej sprawdzają się w długim terminie, ponieważ:

• ograniczają pokusę częstej zmiany decyzji,
• eliminują problem złych wyborów zarządzających,
• zachęcają do spokojnego inwestowania,
• są łatwe w obsłudze.

Fundusze aktywne często przyciągają inwestorów reklamami, obiecującymi lepsze wyniki, co może prowadzić do emocjonalnych decyzji.

Co wybrać do długoterminowego portfela?

Dla większości inwestorów optymalnym rozwiązaniem jest ETF, ponieważ:

• ma niższe koszty,
• ma lepsze statystyki,
• jest prosty w obsłudze,
• dobrze działa w długim terminie,
• jest bardziej przewidywalny.

Fundusze aktywne mogą być dodatkiem, ale rzadko powinny stanowić podstawę portfela.

Dlaczego ETF-y wygrywają w większości badań?

Główne powody:

• niskie koszty,
• odwzorowanie rynku,
• szeroka dywersyfikacja,
• przewidywalność,
• brak błędów ludzkich,
• prostota inwestowania.

Dlatego też na stronach inwestycyjnych, kiedy tłumaczy się różnice między instrumentami, często pojawia się pytanie co to są ETF-y? które stanowi punkt wyjścia do zrozumienia, dlaczego to rozwiązanie jest tak skuteczne w długim okresie i dlaczego tak wielu inwestorów na świecie wybiera właśnie fundusze indeksowe.

Fundusze aktywne mogą mieć swoje momenty, ale rzadko są w stanie regularnie pokonywać rynek po uwzględnieniu opłat. ETF-y natomiast oferują stabilność, prostotę, niższe koszty i szeroką dywersyfikację, dzięki czemu są idealne do długoterminowego budowania majątku.

Najważniejsze argumenty za ETF-ami:

• niższe opłaty,
• lepsze wyniki w statystykach,
• większa przewidywalność,
• łatwość inwestowania,
• szeroki wybór rynków i tematów.

Inwestorzy, którzy myślą o przyszłości i patrzą daleko do przodu, zwykle wybierają ETF-y jako fundament portfela, a fundusze aktywne co najwyżej jako niewielki dodatek.